De ether is van iedereen Terwijl Belgen, Britten en Duitsers al jarenlang genieten van digitale ontvangst op de radio in cd-kwaliteit en met een praktisch onbeperkt aantal keuzemogelijkheden, wil het in Nederland niet vlotten met deze veelbelovende techniek. Alleen de publieke radiostations zenden behalve in FM en AM ook digitaal uit, in een aparte frequentie. Dat signaal is alleen in de Randstad goed te ontvangen. Er zijn slechts 6.000 digitale ontvangsttoestellen in Nederland. Geen wonder, want de diversiteit van publieke radiozenders is alleen maar minder geworden.
Parlement en regering twijfelen al jaren over de verdeling van de frequenties onder publieke en commerciële zenders. Daardoor worden aan luisteraars keuzemogelijkheden en aan omroepondernemers nieuwe kansen onthouden. Dat zou reden genoeg moeten zijn voor de overheid om de knoop eindelijk door te hakken. Helaas vervielen tijdens een hoorzitting van de Tweede Kamercommissie voor Economische Zaken eergisteren de politici weer in hun gebruikelijke besluiteloosheid. De Kamerleden zijn in verwarring over weer een nieuw plan, nu van staatssecretaris Heemskerk (Economische Zaken, PvdA), om het grootste deel van de digitale frequenties te veilen voor een handjevol mobiele tv-zenders. Dat kan best een paar jaartjes wachten. In het dichtbevolkte Nederland zijn veel kabelaansluitingen en de FM is overal goed bereikbaar. Helaas is er sinds de veiling van de frequenties in 2003 weinig gevarieerde keuze op de FM-band. De overheid was vooral op geld uit. Omdat de zenders te veel moesten betalen voor de frequenties, proberen ze de grootst mogelijke doelgroep te bereiken die interessant is voor reclame. Het gevolg is dat vrijwel overal op de FM dezelfde deuntjes klinken, enigszins bijgekleurd volgens het genre – jazz, rock of pop – dat op de specifieke kavel is voorgeschreven. Er kon zelfs geen commerciële klassieke muziekzender af. De rechter moest eraan te pas komen om het Nederlandse repertoire alsnog een frequentie te gunnen ten koste van RTL dat veel had betaald. Het Nederlandse lied is populair, maar kennelijk niet interessant als omgeving voor reclame. Zo’n veiling moet niet worden herhaald. De verdeling van de digitale frequenties biedt de overheid een herkansing. Er komen 150 frequenties beschikbaar, zodat elk genre, elke soort talkshow, elke etnische identiteit aan bod kan komen. Radio maken is goedkoop. Als de frequentie niet duur wordt gemaakt, kan een ondernemer voor weinig geld een goede zender exploiteren. Dat geeft de maximale keuze aan de luisteraars, ook in de auto. De stichting Digiradio heeft een goed voorstel: verdeel de frequenties naar genre en kwaliteit, maar niet naar de hoogte van de geboden som. Wel moet rekening worden gehouden met de gebruikte frequenties in omliggende landen. Nederlandse autoradio’s moeten ook in het buitenland kunnen functioneren en vice versa. Zoveel mogelijk mensen met zoveel mogelijk smaken moeten van de radio kunnen genieten. De ether is niet van de overheid en niet van de hoogste bieder, maar van iedereen. [NRC 15 juni 2007] |
